#ब्रॅंडेड_दिवाळी 
   इथल्या बैठ्या चाळींमधे सामुहीक दिवाळी असते. घाऊक भावाने एकाच प्रकारचे कंदील आणून दारोदार लावले जातात. फटाके , खवा , तेल , रवा ,पोहे , मका वगैरे सुद्धा घाऊक बाजारातून खरेदी होते.
   कालच 'टेम्पो आला' असा निरोप वनावळे वहिनी देऊन गेल्या. माझ्या विद्यार्थ्यांकडून फराळाच्या ... खास करून चकली आणि मक्याचा चिवडा यांच्या orders मी लगेच वहिनींना WhatsApp केल्या.
   यावर्षी चाळीत अनेकांना नोकरी नाही. बऱ्याच जणांना अर्धेच पगार !! आजारपण मागे लागलंय अशी घरे दर दोन खोल्या ओलांडल्या की दिसत आहेत.
  इथे सगळ्या ठिकाणाहून आलेली अठरापगड वस्ती आहे. नेपाळी(?)पोरं ... चायनीज गाडीवर काम करणारे! 🙄
कचरा उचलण्यासाठी येणारा मोगी इथेच रहातो. सकाळी लवकर उठून पार ऐरोली पर्यंत सायकल ठोकत रमेश इडली मेदुवडे आणि काॅफी विकून येतो. नंतर हा मद्रासी अण्णा हार्डवेअर च्या दुकानात चार तास बसतो.
   मुसलमान फूलवाले , नारळवाले रहातात. हरियाणवी प्रीतू की दादी !!ही बया आजच्या काळात सुईण ..बाळंतपणं करते. मसाल्याच्या ऑर्डर्स ज्या मैत्रीणींबरोबर मी घेते ... त्या ही इथल्याच!! त्यांची घरांची पत्र्याची छपरं आमचा मिरच्या भाजायचे कष्ट आणि इंधन वाचवतात.
    इथे खूप प्रचंड भा़डणे , शिव्या गाळ होते! बाया - बापये हाणामारी पण करतात क्वचित! प्रसंगी एकमेकांचे जात-धर्म , आई-बाप काढतील! पण उत्सव एकत्र आणि एकालाही बाकी न ठेवता साजरा करतील.प्रचंड आशावाद आणि 'जीवनेच्छा'  हा इथला ब्रॅंड आहे!

#आली_दिवाळी

  

सूक्ष्म-भव्य

 #उगाच

सूक्ष्म काय, काय भव्य 

सूक्ष्म गुंतागुंतीचं

भव्य सहज सोपे

कष्टपूर्वक पाहूनही दिसत नाही ते सूक्ष्म?

की दिसतं , पण समजत नाही ते?

सूईच्या टोकावरचा सूक्ष्म बॅक्टेरिया ?

मातीच्या कणातला सूक्ष्म ओलावा?

भव्य ते ,तेही दिसत नाही

कारण भवताल व्यापतं .. वेगळं काढता येत नाही.

आकाशात आकाश असावं तसं भव्य!

समुद्रात समुद्र दिसतो तसं भव्य! 

सूक्ष्म आणि भव्य एकच असतं का? 

का सूक्ष्मच दुसऱ्या टोकाला भव्य होतं?

सूक्ष्मात भव्य सूक्ष्मता असते .. म्हणता येईल!

भव्य अनेक सूक्ष्मांनीच घडतं ना? 

विश्व सूक्ष्मातून भव्याकडे जातं ? 

का भव्य विश्व सूक्ष्म होत जातं?

 तुम्हाला असा अनुभव आहे का ते बघा! 👇

काही तरी कारणाने ... कारण काहीही धरा! .. आपल्याला शुभेच्छा मिळत आहेत. समजा की म्हणे .. वाढदिवस असतो आपला! मग सगळे येतात. शुभेच्छा , हाय , हैलो, मेसेजेस .. वगैरे! 

एखादा माणूस/बाई असतो .. शेजारपाजार , ऑफिस किंवा असाच ! त्या माणसाकडून शुभेच्छा मिळतील का नाही असं आपलं असंच .. उगीच विचार येत जात रहातो. 

एकूणच फार काही शुभेच्छा महत्त्वाच्या नसतातच .. आता वाढदिवसाच्या शुभेच्छांचं ते काय कितपत ना कौतुक या वयात! 

त्या माणसाने येऊन बोलावं ..असंही वाटत असतं आणि या न बोलतील तरच बरंय ..असंही वाटत रहातं. 😂😂

मग हे डोक्यातून गेलं , आपण विसरलं , लक्ष वेगळी कडे वळलं की अचानक भाॅक् करून या व्यक्ती कडून शुभेच्छा आदळतात येऊन!! 😳 आपण कोरडे आभार मानून पुढे निघतो.

मग नंतर ... अर्रे यार! श्श्या !! हे नीटच नाय झाला यार कम्यूनिकेशन! साला काय त्रास! त्या पेक्षा यांनी बोललंच नाय पायजे होतं! वैत्ताग नुस्ता !

😂😂😂😂😂

#ऐसी_अक्षरे

 #ऐसी_अक्षरे 

आई सांगते की मी माझ्या वयाच्या दहाव्या महिन्यातच बोलायला सुरुवात केली होती ..बोलायला आणि धावायला लवकर सुरुवात केली पण लिहिण्याचा उत्साह मला अजिबात नव्हता. अक्षर म्हणजे कोंबडीचे पाय !! 

तेव्हा मला आईचा, शाळेतल्या बाईंचा खूप राग यायचा. पण आज लोक 'तुमचं अक्षर छान आहे हो!' वगैरे म्हणतात तेव्हा मनात मी खो खो हसते! वाटतं ...आईने ऐकलं पाहिजे हे 😆 

माझं अक्षर तरीही ... वळणदार वगैरे नव्हतं, पण वाचनीय आणि खूप मोठं  होतं, ज्याला दामले बाई 'ढबोळं' म्हणून आठ्या घालायच्या! त्या सतत मला टोकायच्या " खरेss ..एका ओळीत सात-आठ शब्द मावलेच पाहिजेत! केवढं ढबोळं लिहितेस? इथून तिसऱ्या बाकावरच्या मुलाला वाचता येईल !!"  त्यांच्या प्रयत्नांमुळे मी अक्षरांचं आकारमान कमी करण्याचा अथक आणि यशस्वी प्रयत्न केला. 

मी टुरिझम मॅनेजमेंट कोर्स केला तेव्हा मात्र या गोष्टी चा मला फायदा झाला. त्यावेळी विमानाचे तिकीट चेकबुक सारखं दिसायचं. त्यावर छोट्या चिंचोळ्या पट्टीवर प्रवाश्याचे नाव लिहावे लागे, तेही Capital letter मधे!! तिकिटं manually लिहावी लागायची. PNR , destination वगैरे डिटेल्स सुद्धा capital मधेच लिहायचं!! 

माझा स्पिड ... तिकिटं लिहायचा किंवा प्रिंट करायचा किंवा seats grab करायचा ... खूप फास्ट होता!! Infact जसा पाणीपुरी वाला स्लो पुऱ्या सर्व्ह करू शकत नाही तसंच ' हळूहळू' बुकिंग मी करु शकत नसे 😆 पण

जाॅब व्यतिरिक्त कुठे काही इंग्रजीत लिहायची वेळ आली की मी अनवधानाने सगळी अक्षरं capital मधे लिहायचे आणि आजुबाजुचे चक्राऊन जायचे! 

  मला सर्वात मोठं अप्रूप , आश्चर्य वाटतं आलंय धातूच्या भांड्यांवर लिहिलेल्या अक्षरांचं!!! ते सतत हेलकावतं , थरथर करणारं अवजड मशीन हातात धरून धातूच्या पृष्ठभागावर सुबक आणि वळणदार अक्षरात तारीख , प्रसंग नोंदून देणारे भंडारी काका !! मला साध्या पेन वा पेन्सीलने तपश्चर्या पूर्वक ही न जमणारं सुबक अक्षरं लिहिण्याचं काम एवढं लीलया करणारा भंडारी काका म्हणजे जगातील आठवं आश्चर्य होता माझ्या करीता 😀 आई , आजी , शेजारी-पाजारी भांडी विकत घ्यायला भुलेश्वर ला कोणत्यातरी ठराविक दुकानात जात. भांडं घेतलं की त्यावर नाव कोरून घ्यायचं! खास प्रसंग असेल ..जसं की आहेर, मुंज , घर लावणी , दिवाळसण वगैरे ची नोंद करून घ्यायची. भंडारी एकीकडे कर्र् कर् टटर् करणाऱ्या मशीनच्या टोकाने टकटकवत सुबक अक्षरं कोरून द्यायचे. दुसरी कडे कान्हेरे , बापट , साठे , गाडगीळ ...'अमक्याच्या कार्यात तमकी नी काय दिले ' अशा गप्पा करता करता शेट बरोबर किमती ची घासाघीस चालायची!!  

आज मला दूध उतू न जाऊ देता तापवणारा शिट्टी चा कुकर आणि त्या वरची अक्षरं पाहून भरून आलं. माझ्या जन्माच्या आधी .. कदाचित माझ्या जन्माची चाहूल लागली म्हणूनही असेल ...आई ला तिच्या दोघा भावांनी मिळून 'भाऊबीज' म्हणून ओवाळणी म्हणून ही उपयुक्त वस्तू दिली!! शार्दूल अगदी बाळ असताना त्याच्या पुरती मऊ खिचडी वा तत्सम काही करायला वगैरे छोटा कुकर ; बोंडली , बोळकं असं आईने मला दिलं ..त्यात हा कुकर सुपुर्द केला. "यात दूध उतू जायचं नाही , तेव्हा बाळाला टाकून गडबड करत उठायला नको .. उदय-अभय ने स्वतः च्या कमाईची भाऊबीज केली होती..." हे सगळं एकीकडे मी ऐकलं होतं पण आज ती तिच्या तोंडून निघालेली अक्षरं जणू काही पहिल्यांदाच शब्द बनून मला अर्थ सांगत होती.  

हल्ली भांडी काळी , रंगीत असतात! स्टील चे डबे , ताटं वाट्यांची जागा टपरवेर चे डबे , क्रोकरी डीनर सेटस् किंवा मायक्रोवेव सेफ भांड्यांनी घेतलीये! त्यावर नावं घालता येत नाहीत. आणि आताशा अशा गोष्टींमधे भावना कमीच गुंततात. 

हाताने कोरुन अक्षरं लिहिणं ... हळूहळू लोप पावणार आहे!! पेन्सील पेन किंवा मशीन जातील मरणालागी!! की-बोर्ड ची टकटक अक्षरं टाईप करतील. "तुझं अक्षर खराब , कोंबडी चे पाय!" ...असे शेरे उरणार नाहीत. 

अक्षरं किरटी , ढबोळी , वेगवेगळ्या वळणांची आहेत ...त्यावरून लिहिणाऱ्याचा स्वभाव किंवा भविष्य ओळखणारे आता काय करतील? 😀😀  

हळूहळू 'नावं कोरलेली भांडी' मोडीत जमा ...त्या भांड्यांची मालक असणारी पिढी देखील मोडीत निघते आहे! अक्षरां मागच्या भावना मात्र चिरायु राहोत ... एवढी काय ती सदिच्छा करू शकते मी 😊

#प्रज्ञा

#तेव्हा_असं_झालं_की

 आठवणी वादळासारख्या , लाटांसारख्या  असतात. एक आली की पाठून दुसरी येते , तिसरी येते ....जाणारीला परत किनाऱ्याला आणणारी आणीक एक येते!! 

  पूर्वी एखादे रंजक पुस्तक वाचायला बसले की मन म्हणायचं ...हा एक्कच भाग वाचून ठेऊन देऊ ...परीक्षा आहे , अभ्यास आहे , गृहपाठ आहे!! मग वाचता वाचता कधी पुढल्या भागात पोहोचायचे ते कळत नसे ...मग परत म्हणायचं , नै नै ..हा आता शेवटचाच भाग वाचू! ! उरलेलं नंतर वाचू 😀

  भूतकाळातल्या आठवणींचंही असंच काहीसं होतं!! त्यात जर त्या 'रम्य बालपणीच्या' किंवा 'कर्तबगारीच्या' काळातल्या असतील तर मन परत वर्तमानात यायला खूपच खळखळ करतं! 

 तुमचा अनुभव? 

#प्रज्ञा

#तो_म्हणून_मी

  

एक जण खाणाखुणा करून बोलत होता ...समोरचा ही खाणाखुणा करून बोलत होता.

   तिसरा आला ..तो ही तसेच बोलू लागला.

 आता पहिला खूप म्हणजे खूपच वैतागला!! त्याने जवळचा एक कागद घेतला , पेन घेतले आणि त्यावर लिहिले ...

"अरे ...माझी दाढ काढलिये ,  दाढेत कापूस दाबून धरुन बस म्हणालाय डेंटिस्ट! म्हणून खूणा करतोय मी ... तुम्ही दोघे का खाणाखुणा करताय? " 🤔😒

 दुसरे दोघे ....👉 हा ..तू 👈 ..👉 तो 👈 बोलतोय म्हणून मी बोलतोय 

😁😁😁😁

#प्रज्ञा

#बाबा_आणि_त्यांची_माणसं
#भाग१२
 गोवर्धनदास यांनी बाबांना शांत रहायला सांगितलं. मिटिंगमध्ये फक्त आणि फक्त ऐकण्याचं काम करायचं. ना चिडायचं ना इमोशनल व्हायचं ना अपराधी भाव मनात ठेवायचे! सगळं ऐकून 'ठिक आहे, विचार करून कळवतो.' एवढंच बोलून यायचं.
  काकांनी सुद्धा बाबांना जवळपास असाच सल्ला दिला. डोकं थंड ठेव हा मुख्य सल्ला होता.😀
  मिटिंगला बाबांबरोबर गोवर्धनदास यांचे एक स्नेही गेले होते. मला त्यांचं नाव आठवत नाही. ते आर्किटेक्ट आणि वकील होते. मांजरेकरांच्या पुतण्याने 'आमचं कुटुंब त्यांच्या (मांजरेकर मामांच्या) एकट्यावर अवलंबून आहे' असा दावा केला. तसंच कामगार जर कामावर ..साईटवर असताना जखमी झाला , मृत्यू पावला वगैरे तर मालकावर /कंपनीवर थेट जबाबदारी असते. झालेल्या नुकसानीची भरपाई द्यावी लागते. कायद्यात तशी तरतूद आहे. असं पुतण्या चं म्हण्णं होतं. त्याच्या वकिलाने पाच लाख रुपये नुकसानभरपाई ची मागणी केली.
   बाबा म्हणाले की त्या दिवशी ते घरी कसे पोहचले ते त्यांचं त्यांना माहीत! हात पाय कापत होते. हृदयाची धडधड दुप्पटीने होत होती. संध्याकाळी काका , बाबा खूप वेळ बोलत बसले होते. पुढचे अनेक दिवस, महिने काका गिरगावात खूप उशिरा पर्यंत थांबायचे. पार शेवटच्या गाडीने बोरीवलीला परत जायचे. सतत बाबांबरोबर थांबायचे. नंतर एकदाच काकांनी बोलता बोलता म्हटलं की 'मी थांबाचो ...याचा काय भरवसा? भलतं सलतं डोक्यात घेतलंन , इकडे तिकडे निघून गेला ...त्याला आपल्या डोळ्यासमोर गुंतवून ठेवला पाहिजे एवढं माझं मी ठरवलं होतं.'
   नंतर या सगळ्या गोष्टी वर गोवर्धनदास , त्यांचे स्नेही , कंपनी (ज्यांची मुख्य साईट होती) चा एक लिगल अॅडव्हायझर आणि पै काका पण यांच्या चर्चा झाल्या. कोर्टात न जाता बाहेर सेटलमेंट झाली तर बरं ...यावर सगळ्यांचं एकमत होतं.
  पुतण्या खोटं बोलत होता हे नक्की. कारण मांजरेकर मामांची पत्नी काही वर्षांपूर्वी वारली होती आणि त्यांना मूलबाळ नव्हते. ते स्वत:च्या घरात दोन मित्र म्हणा, गाववाले म्हणा .. यांच्या बरोबर रहात. तेच लोक अंत्यसंस्काराला पुतण्या व भावा बरोबर होते. पुतण्याचा आणि भावाचा जेवढ्यास तेवढाच संबंध होता. पण माझे बाबा 'हिरो' ..पुतण्या 'व्हिलन' ..मग कोर्टात हिंदी सिनेमा इष्टाईल आरोप-प्रत्यारोप होऊन बाबा जिंकले ..असं व्हायला आयुष्य काही हिंदी सिनेमा थोडाच होता? 😄
   कोर्टात काहीही होऊ शकतं. केस कितीही वर्ष चालू शकते. जेव्हा मांजरेकरला अटॅक आला तेव्हा काम बंद होतं, लंच ब्रेक होता. त्या दिवशी मुळातच कामाला हातही लावला नव्हता मांजरेकरांनी. अर्धा दिवस उलटला आहे..रोज पूरा मिळणार नाही , तुम्ही आराम करा , उद्या या ...वगैरे संवाद सर्वां समक्षच झाला होता. ही बाबांसाठी मोठी जमेची बाजू होती. तरीही मनस्ताप टाळण्यासाठी समझौता करण्यावर भर द्यायचं ठरलं.
  पुतण्याने मागितलेली रक्कम देणं तर निव्वळ अशक्य अशक्यच होतं. बाबांना जीवाला तोच घोर लागून राहीला होता. दोन्ही मुलींची शिक्षणं बाकी , आई तर निवृत्ती घेऊन बसली होती! व्यवसायाचा पसारा मांडला होता. दिवसा गणिक गरजा वाढत होत्या.. महागाई वाढत होती.
   त्यांचं मनस्वास्थ्य साफ बिघडलं. ते पूर्ण नास्तिक होते वा काय मला माहित नाही ..पण जप , नामस्मरण केल्याने आणि देवाचा धावा केल्याने संकट टळत नाही हे ज्याला पक्कं ठाऊक आहे ..असा प्रचंड practical माणूस होता तो!!! अशा प्रसंगात देवावर विश्वास नसणाऱ्यांची खूप खूप मोठी परीक्षा असते. सगळी कडून आधारच नाहिसा होतो ...ज्या स्वत:वरच्या दूर्दम्य विश्वासावर सगळं उभं केलेलं असतं तो विश्वासच जर हलला गेला तर काय होईल?
   त्यांची सिगरेट वाढली , चहा वाढला. वजन घटलं , केसही पांढरे होऊ लागले भरभर. कोणा कोणाला चालल्या प्रकाराची कुणकुण लागली की त्यांचे चौकशी ला फोन येत. असे फोन घेतले , बोललं की त्यांना अधिकच नैराश्य येई.
  गोवर्धनदास काकांच्या सल्ल्या प्रमाणे ते रोजच दिवसभरातील महत्त्वाच्या गोष्टी, घटना लिहून ठेवत होते. मग बाबांनी त्याच चोपडीच्या (बिझनेसवाले लोक बरेचदा वही ला (notebook) 'चोपडी' म्हणतात.😄 ) शेवटच्या पानावर स्वत: साठी काही तरी सकारात्मक लिहायला सुरुवात केली. उदाहरणार्थ : माझ्यावर पाच पैशांचही कर्ज , उधारी आज घडीला नाही.
Yess ..😀 this was a positive thought 👍
मग यात भर पडू लागली , माझा भाऊ माझी बहीण मला धीर देतात. माझी बरीचशी माणसं (😢) अजूनही माझ्या बरोबर आहेत...
माझी पत्नी समजूतदार आहे, माझ्या बरोबर खंबीरपणे उभी आहे.
मुली शिक्षणात हुशार आणि समंजस आहेत. वगैरे!!
   त्यांनी या काळात 'positive thinking'. या विषयावरील पाच पंचवीस पुस्तकं वाचून काढली. सतत मनाला उभारी मिळावी म्हणून जे करता येईल ते केलं. आम्हाला 'लघुरुद्र घाला , उपवास धरा , गुरू शोधा' असे पुष्कळ सल्ले मिळाले. आई-बाबांनी या प्रेमळ सल्ला देणाऱ्यांची मने कधीच दुखावली नाहीत पण आई म्हणते ..आमचं अशा गोष्टींत मनच रमलं नाही..कराव्याशा वाटल्याच नाहीत तर जूलुमाचा रामराम हवा कशाला?  नाही म्हणायला आई दर शुक्रवारी काळ्या रामाच्या देवळात तेवढं जायची. एक गजरा देवीला वहायची.
  बऱ्याच मिटिंगज् झाल्या. गोवर्धनदास यांचे स्नेही हुशार होते. त्यांनी एका फार मोठ्या आणि नावाजलेल्या वकिलांच्या वांद्रे येथील मोठ्या आॅफिस मधे फायनल मिटिंग ठरवली. पुतण्या , त्याचा वकील , बाबा आणि ते स्नेही असे मिटिंगला गेले. बाबा म्हणाले...तो माणूस म्हणजे प्रचंड आत्मविश्वास!! एक एक करत तो पुतण्याच्या वकीलांशी कायद्याच्या अगम्य भाषेत बोलत होता...त्यांना निरुत्तर करत होता.कोर्टात जाणं तुम्हाच भारी पडेल , त्यापेक्षा अनुकंपा म्हणून खरे देऊ करत असलेली रक्कम चर्या निवांत !! हे सहज गळी उतरत होता त्यांच्या!! त्या कायदेशीर भाषेतलं मला काही जरी कळत नव्हतं तरी मला अचानकच अवघड पेपर सोप्पा वाटायला लागला! इतके दिवस उगाच मी चिंता केलीसं वाटून मला मानेवर केस उभे राहिले. माझ्या ही नकळत माझे ओठ छोटं हसू येऊन ताणले गेले आणि डोळेही चुरचुरीत होते! 😄
  पुतण्या व त्याचा वकील तोंड पाडून होते पण तरी पैशांवर तडजोड ही केलीच त्यांनी!! पाच लाखावरून थेट पन्नास हजारांवर 😂😂 त्यांनी सगळं आवरतं घेतलं.
  वांद्र्याच्या या (बहुतेक कुलकर्णी साॅलिसिटर्स ..नाव नक्की आठवत नाही) वकीलांनी या तीन तासांच्या मिटिंगची सात हजार रुपये फी घेतली. 😄
बाबांनी मग काही दिवस चक्क नोकरी केली ...त्यांच्या माणसां सकट त्यांना नोकरी दिली तरी कोणी? मग तिथे पुढला वाढदिवस कसा साजरा झाला? 😂😂😂 हा किस्सा ऐकायचा आहे का तुम्हाला?
#PradnyaSubodhAhire.