#बाबा_आणि_त्यांची_माणसं
#भाग७

  ट्रक चा चालक म्हटलं की डोळ्यासमोर येतात ते पंजाब दे पुत्तर!! ...हिंदी सिनेमा चे गारूड , बाकी काही नाही. 😄 पण तसं नाही. हिम्मतलाल , मगनलाल वगैरे बाबांचे ठरलेले मालवाले होते आणि त्यांच्याच माध्यमातून काही राजस्थानी ट्रकवाले बाबांच्या संपर्कात आले. ट्रक कधी मालकीचा असायचा तर कधी भाड्याचा!!!
  मोठमोठे कडाप्पा , संगमरवरी लाद्या , ग्रॅनाईट चे ओट्याचे दगड यांच्या ट्रकमधून मुंबईत येत. धोतर किंवा लुंगी , त्यावर जाळीवाले बनियान , डोक्याला मुंडासे असायचे. अंगकाठी काटक!!
   या लोकांकडे मनगटा एवढे जाड दोरखंड , लोखंडी पुलीज् ,   फल्क्रम बदलता येतील अशा levers  वगैरे अद्भुत वस्तू (बाबा त्या गोष्टींना अद्भूत म्हणायचे 😂) असायच्या ... आणि अवजडातलं अवजड सामान हे लोक लिलया दहा मजली इमारती मधे चढवत असत.
   पवईला टाईल्स् फॅक्टरीची काही कामं , एका प्रतिथयश हाॅटेलच्या कामात मोठाल्या अवजड फर्निचर वगैरे गोष्टी चढवण्याचे काम , कडाप्पा फरशा वगैरे चे काम ....बाबांमुळे त्यांना मिळाले.
    हे लोक पैसे advance घेत नसंत कारण महागडा माल ट्रकवर असे. माझ्या वडिलांची पद्धत contract करून घेण्याची असे. समजावणं मुश्कील आहे. एखादं काम ठरलं , ते किती आणि काय स्वरूपाचं हे ठरलं की एकच काय रक्कम ठरवायची. जसं जसं काम पुढे सरकलं तसं तसं पैसेही देत जायचं... बाबांकडून हा ट्रकवाला त्याच्या कडच्या 'अद्भूत हत्यारांचा' वापर जास्त innovative पद्धतीने करायला शिकला. फक्त हे इथून ने आणि तिथे रिकामं कर ...यापेक्षा वेगळ्या प्रकारची कामं मिळवू लागला. त्याने एकदा 'प्रसाद' म्हणून लाल कापड ...(बहुदा देवी वगैरे चा प्रसाद असावा) , रेवड्या आणि अक्रोड पाठवलेले. 
   पुढे ..बाबांनी व्यवसाय बंद करून ..त्यातही मोठी महत्त्वाकांशी कामं कमी करून काही वर्ष उलटली होती. फोन नंबर्स चं तंत्र बदललं होतं. Landline आठ आकडी असायचे ते दहा आकडी झाले , landline कमी होऊन pagger mobile चा जमाना आला!!
   माझ्या घराचं शिफ्टिंग सुरू असताना मोठाले बेड , लाकडी अवजड युनिट दरवाज्यातून आणि चिंचोळ्या जिन्यातून उतरवणे आणि नवीन घरी हलवणे ...या विचारानेच नवरा , दिर गळपटले! बाबांनी "काय माहीत... संपर्क होईल क नाही, निरोप ठेऊन पहातो ...ओळखलंन माझं नाव तरी खूप म्हणाला हवं" वगैरे पुटपुटत दोन-तीन ठिकाणी निरोप-नंबर दिला.
    अक्षरशः तीन तासांत 'अजमेरवाला बोलता हूं खरेसाप! किधर पहूंचना है?' ...असा फोन आला आणि दोरखंड लावून कधी व्हरांड्याच्या मोठ्या खिडकीतून बेड, कपाट , फ्रिज , लाकडी युनिट खाली उतरले ...नव्या घरी पोहोचले ...कळलंही नाही. 😄 त्यांनी लोखंडी कपाटावरची माझी magnet वाली चिकटवायची फूलं पण सांभाळून परत कपाटाला चिकटवली. 😂. मेहुण्या सोबत भागीदारीत तीन ट्रक ,विटांचा आणि टाईल चा कारखाना वगैरे प्रगती ऐकून बाबाना ही मजा आली!!!

#PradnyaSubodhAhire

#बाबा_आणि_त्यांची_माणसं
#भाग६

   बाबांकडे 'रामचंद्र' नावाचा सुतार होता. हा असाच अचानक scalene ने शी जोडला गेलेला कुशल कामगार! (Skilled worker)
    दारूचं आणि तंबाखू चं व्यसन! आणि तीन-चार महिने होतात की नाही ...त्याला गावी जायची सय यायची!! 😄 बाकी ची माणसं चिडवत ..."'काय रे रामचंद्र , खूप दिवसात बायकोची आठवण नाय काहाडलीस ?" 😆 की हा गोरामोरा होई 😄😄
     खूप थापा मारायचा , दांड्या मारायचा , सारखे अंगावर पैसे घ्यायचा!अंगावर पैसे घेणे म्हणजे गरज लागली की पैसे घ्यायचे आणि कामाचा पगार ठरला असेल त्यातून हळूहळू फेडायचे. बाबांना खूप त्रास व्हायचा. पण रामचंद्र नक्कीच as carpenter ...तरबेज असणार. त्याचे हजार नखरे सहन केले पण बाबांनी त्याला तोडला नाही.
   गिरगावात चाळीत आधीच जागा लहान...सामान ठेवायला , साठवणीला कपाटे घेऊन ठेवणार कुठं ती? आमच्या 'C' block च्या खोल्यांमधे तर पोटमाळा करता येणंही शक्य नव्हतं. पण रामचंद्र ने खूबीने एक लांब लाकडी युनिट बनवलं. ते दोन्ही बाजूंनी उघडून त्या सामान ठेवता यायचं! स्वयंपाकघर आणि बाहेरची खोली ...यातल्या भिंतीवर ते बसवलं. ते लाकडी युनिट नंतर आम्ही बोरीवलीच्या घरातही वापरतोय!! फक्त आता त्या युनिट ला चक्क खाली चाकं लाऊन , वरुन सन्मायका लाऊन त्याची गाडी केली आहे 😄.
    या युनिट चं काम ...लाकूड कापणे , रंधा मारणे , रामचंद्र उकिडवा बसलेला , एका कानावर पेन्सिल दुसऱ्या कानावर पेन अडवलेलं , पट्ट्या , मोठ-मोठे लाकडी सेट स्क्वेअर ✏️📐📏🔧🛠️🔨 😄 सगळं अगदी आत्ताही माझ्या डोळ्यासमोर जसं च तसं दिसतंय.
    त्याने मला खेळातली लाकडी खूर्ची बनवून दिलेली कौतुकाने. त्या लाकडी खुर्ची चा वापर विविध गोष्टी ठोकणे , अक्रोड फोडणे , 'टेकू' किंवा balancing देणे अशाही कामी झाला 😆
   मी तिथेच बसून त्याचं काम पहात राही. त्याला हवी असलेली वस्तू लांब असेल तर तत्परतेने त्याच्या हातात द्यायची , त्या प्रश्न विचारायचे! तो फक्त ऊं ऊं ..हूं हूं करायचा!! कारण तोंडात तंबाखू असायची. लाकडावर रंधा मारला की सुप् साप् आवाज येतो , पातळ सालं निघतात ...यात मी तासंतास रमायचे! 😄😄 आणखी त्याचं बघून बघून मी फर्मास नक्कल करायला शिकले!!? डाव्या तळव्यावरची तंबाखू उजव्या हाताच्या बोटाने मळायची , छान टाळी वाजवायची आणि गोळी तोंडात सरकवायची 🤦🤣🤣🤣
     पण भुसा घशात जाऊन मला त्रास झाला.मला टाॅन्सिल्स् सुजण्याची सवय! मग माझी रवानगी मुगभाटात मामाकडे झाली काही दिवस ..हे काम संपेतोवर.
    बाबांकडे काम नसलं की तो चित्रपटांच्या सेटस् वर काम करायचा. तिथं त्याचे नखरे फार कोणी सहन करत नसावं बहुतेक!!एकदा दारू पिण्यामुळे त्याला हाकललाही होता स्टुडिओ मधून. त्याला पैसे हवे असले की बाबांकडे यायचा...बाबा माणसांना तीन महिन्यांचा पास ...व्हिटी ते ठाणे , चर्चगेट ते विरार वगैरे काढून द्यायचे ..स्वस्त पडायचं !! हा पास काढायला पैसे घ्यायचा आणि गायब व्हायचा! 🤦
    बाबा चिडून शिव्या द्यायचे , माणसं हसायची , आई बाबांना म्हणायची ...तो दर वेळेस शेंडी लावतो नि तुम्ही लावून घेता!!😏मी बाबांना नंतर हसून विचारलं तेव्हा म्हणाले ...कोणाचं काय दु:ख असेल कसं कळणार? मी कधी विचारलं नाही की गावी का जातोस बा सारखा? मला माहित होतं तो पळणार तरी पैसे द्यायचो ...कारण शेट उल्लू बनतो या भरवशावर तरी तो परत येईल हे मला माहीत होतं.😊 तेव्हा हल्लीसारखे उठसूट मोबाईल नव्हते. संपर्क स्वत:हून केला तरच व्हायचा. जाऊदे ...त्या चार पैशांनी मी काय अशी माडी बांधणार होतो की वाडी विकत घेणार होतो!!

#PradnyaSubodhAhire

#बाबा_आणि_त्यांची_माणसं
#भाग५

  नथू ने तर बरीच प्रगती केली. स्वतंत्र कंत्राटे घेत असतानाच बाबांकडे काम करत होता. त्याचा भाऊ ..जितू !! त्यालाही मुंबई ला आणायचं आणि आपल्या बरोबर कामाला लावायचं ..ही नथू ची इच्छा होती.
  जितू ला मात्र हे उन्हा-तान्हात उघडं राबणं , घाणीचे पाईप साफ करणं , टपरीवर चहा तंबाखू करत बसणं कमीपणाचं वाटत होतं. लाज वाटत होती ...पण तो ते उघडपणे बोलत नव्हता. त्याच्या देहबोली वरून हे बाबांच्या लक्षात आलं होतं पण नथू हे समजून घेऊ शकत नव्हता!!
  ही 'लाज' कुठून येते? असं शिक्षण काय कामाचं जे तुमचे हात-पाय निकामी करतं? काम ..हे काम असतं! शारीरिक कामात बुद्धी वापरावी लागत नाही ...अशी समजूत का असते लोकांची?
  जितू तरूण होता आणि त्याला office मधलं काम जास्त 'सन्मानाचं' वाटत होतं. नथू ने समजूत घालून त्याला घेऊन यावं. आणि त्याने अनिच्छेने काम करावं. असा प्रकार काही दिवस चालला.
   बाबांची , जितूची आणि नथूची सुद्धा सहनशक्ती एक दिवस संपली. 😄 मग आमच्या घरात एक मोठी चर्चा झाली. बाबा खूर्चीत , नथु स्टूलवर आणि जितू बाबांसमोर काॅटवर ...फूल्ल टेन्शनमध्ये टेकला. चहा च्या फैरी , एकीकडे बाबांचं सिगरेट ओढणं ( he was a chain smoker) आणि प्रश्नोत्तरे!!
   मी शिकलेला आहे. माझे दुसरे मित्र शिकून दुबई-मस्कत ला गेले. ते इस्त्रीचे कपडे घालतात.शर्ट पॅन्ट घालतात. खूप पगार घेतात.चांगली पितात. पिच्चर बघतात.....असे जितूचे मुद्दे होते. त्याच्या समजूती , स्वप्न ..यांचं बाबांना मनातून हसू येत होतं. पण त्याचं म्हण्णं खोडून काढणं कठीण होतं!
    एकतर....बाबा त्याचे कोण? तो केवळ मोठ्या भावाच्या शब्दाखातर बाबांसमोर बसला होता. बाबांचं ही तेच झालं होतं. समोरचा तरूण कोणी जिव्हाळ्याचा नव्हे की 'हक्काने' काही सांगता येईल!
   मग बाबांनी जितुकडे त्याच्या मित्रांची चौकशी सुरू केली. किती शिकला? कुठे काम करतो? मुख्य म्हणजे काय काम करतो? ते कष्टाचं आहे? सोप्पं आहे? किती तास आहे? कुटुंब जवळ आहे की लांब ? काॅन्ट्रॅक्ट किती ? कामाचं प्रमाण आणि स्वरूप या गुणोत्तरात पैसे मिळतात का?
   या प्रश्नांची उत्तरं .... काही त्याला माहीत होती...जी माहिती नव्हती ती बाबा त्याला अंदाजाने सांगत होते. ते त्याला पटत होतं. (नशीबाने!) गंमत म्हणजे बाबांनी जितू ला समजवण्या ऐवजी नथुला समजावण्याचा आविर्भाव ठेवला होता! 😄 कोणत्याही नोट वर office चं काम वाईट .... असं चुकूनही म्हणत नव्हते.
   नथु अस्वस्थ झाला. पण जितूला असे बरेच मुद्दे लक्षात आले ... ज्यामुळे त्याचे हवेत तरंगणारे पाय जमिनीवर घट्ट उभे व्हायला लागले होते. 'नववी' पास ...हा जितू करता पराक्रम होता नक्की !! पण नोकरी (सन्माननीय) मिळण्याच्या दृष्टीने मुंबईत हे प्लॅटफॉर्म तिकीट सुद्धा नव्हते. त्याचे मित्र सुद्धा दिवसाचे अनेक तास , अथक परिश्रमच करत होते. कित्येक जण बरेच बरेच दिवस कुटुंबियां पासून खूप लांब होते.( तेव्हा मोबाईल फोन वगैरे सुविधा नव्हत्या. महिनोन्महिने संपर्क होत नसे. पत्र एकमेकांना पोहोचेतो दोन दोन आठवडे जात )
    आता  चौथा चहाचा कप ... आणि दुसरी फेरी सुरू झाली!! जितू 'नोकरी मिळणे मुश्कील' चा राग आलापू लागला 😄 आणि बाबा 'तुला आॅफिसजाॅब मिळू शकतो' असं त्याला पटवून देऊ लागले. 😆😆
   बाहेरून दहावी , मग बारावी किंवा वायरमन , टर्नर फिटर वगैरे सारखे कोर्सेस ...आवड आणि चिकाटी असेल तर टायपिंग ( जितू नाही गेला टायपिंग साठी) असे रस्ते बाबा दाखवत होते. आणि नथु- जितू ची कळी खुलत होती.
    शेवटी .... किमान दोन-तीन वर्षे कळ काढली पाहिजे, अनुभवाचा बराच पल्ला गाठला पाहिजे. हे जितूच्या गळी उतरवण्यात बाबा यशस्वी झाले. वेगवेगळे कोर्स करायला फी भरली. ती फी जितू कामातून फेडू शकतो हे पण सुचवलं.😊जीतू तरीही सताठ वर्षे होताच कामावर!! नंतर त्याला मिळाली बाबा एकदाची मना सारखी नोकरी! हूश्श्!!
   मला आश्चर्य वाटतं की बाबा कधीही त्यांच्या माणसांच्या समस्यांमधे भावनिक गुंतवणूक होऊ देत नसंत!! अलिप्त राहून मदत करत असत. पण गुंतले नाहीत कधीच! हे कसं शक्य होत होतं? ... माहिती नाही मला.
    त्यांनी आणि माझ्या काकांनी कामावरच्या माणसांनी काही नवं शिकतो ... अमुक कोर्स करतो म्हटलं तर नेहमीच प्रोत्साहन दिलं. माणसं तयार केली , सुपरवायझर तयार झाले त्यांच्या हाताखाली!! असंही व्हायचं कधी कधी की कोणी बाबांच्या/काकांच्या पैशांनी कोर्स शिकायचे 😄 आणि for better prospects ...टांग देऊन निघुन जात !! आई बडबडली की काका-बाबा ...म्हणायचे पैसे गेले #अक्कलखाती!! 😀
    'शिकलेलं फुकट जात नाही कधीच!' हे ठरलेलं वाक्य होतं त्यांचं! तर मग आज ..इति अलम् 🙏

#PradnyaSubodhAhire

#बाबा_आणि_त्यांची_माणसं
#भाग४

   कामाची साईट जर कोणाचं घर असेल ...रेसिडेन्शियल साईट ..तर सहसा ते रिकामं असायचं. रहात्या घरात काम असेल तर बाबा किंवा साईटचा सुपरवायजर घरच्यांना आधीच सूचना देत की महत्त्वाच्या , मौल्यवान वस्तू उचलून सुरक्षित ठेवा. उगीच त्या तुटणे मोडणे गहाळ होणे चोरी होणे वगैरे नको.
   अंधेरीला एक 'परीख ' म्हणून क्लायंटकडे नथु आणि त्याची माणसं रंगाचं , ओटा कडप्पा आणि प्लंबिंग वगैरेचं काम करत होती. बाबांच आणखी एका साईटवर काम सुरू होतं.
    अचानक परीख साहेबांचा घरी तणतणत फोन आला की घरात चोरी झालीये आणि ती नथुनेच केलीये. परीख एवढ्या मोठ्याने बोलता होते की रिसिव्हरमधून आवाज बाजूला आम्हालाही ऐकू येत होता!!!बाबांनी शांतपणे पण ठामपणे हे शक्यच नाही... माझी माणसं उचलेगिरी करणारच नाहीत असं सांगितलं. नथु आला ...तो तोंड लटकावून! म्हणाला ...त्या बाईंचे मंगळसूत्र, चेन, पायल सगळं बाथरूममध्ये पडलेलं असतं. मी त्यांना कालच बोललो की उचलून ठेवा.. आणि आज ते माझ्यावरच आरोप करतायत की मी चोरलं त्यांची पायल.
    बाबा आता चिंताक्रांत झाले. त्यांनी परत परीख यांना फोन केला आणि शांतपणे नक्की काय झालंय सांगा ..म्हणाले!मिसेस परीख यांची #एक पायल मिळत नव्हती! 🤦 बाबा म्हणाले , चोरी करायचीच असती तर एकच चांदीचं पायातलं का चोरेल तो? तेही अजून महिनाभराचं काम शिल्लक असताना? तुम्ही घरातच शोधा!
   अर्थातच ...पायल घरातच सापडली. बाबा स्वत: नथुला घेऊन परीख यांच्याकडे गेले , मिसेस परीख कडून नथुला 'साॅरी' बदवलं. आणि...., झालेल्या कामाचे ही पैसे न घेता...ते काम सोडून दिलं. मिस्टर परीख यांनी नंतरही फोन केला, ज्यांच्या थ्रू हे काम मिळालं ..ते वैद्य साहेब ही बाबांना समजावू शकले नाहीत. मि.परीख स्वत: बेजबाबदार लागले आणि कसलीही शहानिशा न करता केवळ नथु कामगार आहे म्हणून आरोप केला, scalene चं नाव खराब करायचा प्रयत्न केला. आता एवढं व्यवस्थित काम करणारा ठेकेदार शोध म्हणा त्याला! ...असा स्टॅण्ड घेऊन बाबा मोकळे झाले.
   बाबांकडे शिस्त कडक होती. बारीक रद्दी सामान काय आहे, हत्यारं ( equipments) कोणती आणि किती आहेत याची ठिक नोंद असायची त्यांच्या डोक्यात आणि नजरेत. गंजका टॅप (नळ) जरी गायब असला तरी त्यांना कळायचं....कोणा मुळे नळाला पाय फुटतात (सदाशिव 😆😆 किस्सा वाटेवर आहे 👍) हे ही त्यांना ठाऊक असे. पण त्यांची माणसं विश्वासू होती. 'आपली ' टीम , कंपनी , आपलं नाव! अशा गोष्टी तोंडाने बोलून नाही तर कृतीतून दाखवणारी होती. 😊

#PradnyaSubodhAhire

#बाबा_आणि_त्यांची_माणसं
#भाग_३

  नथू अबोल , बारीक अंगकाठी चा , पंधरा-सोळा वर्षांचा मुलगाच म्हणायला हवा ..असा बाबांकडे कामाला लागला. शिक्षण जुजबी पण डोक्याने हुशार! तो आधी रंगाचे हात मारायचे ..एवढंच करे!
  बाबांच्या हातात मातीचा गोळा मिळाला होता. प्लंबिंग ची कामं तर तो शिकलाच पण रंग लावण्याची त्याची आवड बघून बाबांनी त्याला बरंच प्रोत्साहन दिलं. नथू एकही शब्द तोंडातून न काढता , तासंतास सतत काम करत असे. अत्यंत प्रामाणिक आणि मेहनती. बाबा जे जे दाखवत ते ते तो लगेच शिकत असे. तो उपजत 'जुगाड मास्टर' होता 😄 असंही बाबा म्हणायचे!
   सगळीच कामं थोड-थोडी तरी आली पाहिजेत, समजली पाहिजेत , निदान माणसांकडून करून घेता आली पाहिजेत...हे सूत्र नथूने कायम लक्षात ठेवलं. निरीक्षण महत्त्वाचं! कान डोळे आणि हात आपले गुरू!!! हा बाबांकडून मिळालेला दुसरा गुरुमंत्र!!😊
  बाबांच्या बरोबर सगळ्या महत्त्वाच्या साईट्सवर ...क्वालिटी आईस्क्रीम, हर्डिलिया केमिकल्स वगैरे ...नथू होताच. काही साईटस् वर अपघाताचे प्रसंग आले , बाबा अडचणीत सापडण्याचे प्रसंग आले ...सर्व गोष्टींचा तो साक्षीदार होता!!
  तो रंग लावण्याची कामे स्वतंत्रपणे घेऊ लागला. चक्क त्याची दोन माणसं आणली पुढे त्याने हाताखाली. नथू चा आता 'नथूशेट' झाला .😄 शिवाय बाबांकडे कामे मिळायचीच !! 
  माझ्या वडिलांनी स्वत:चा व्यवसाय बंद करतानाही धाडकन बंद केला नाही. साधारणपणे दोन वर्षाच्या कालावधीत , सर्व कामांची , माणसांची पोटापाण्याची नीट सोय लाऊन बंद केला. या अवधीत ते आमचं गुहागर चं घर बांधून घेत , डागडूजी करून घेत राहिले आणि हातातली कामे संपवत राहिले.
  नथू ला हल्ली काही वर्षांपूर्वीच कामावर अपघात झाला. पाय फ्रॅक्चर झाला आणि पायात सळी घालावी लागली. तो त्यावेळेस ज्या हार्डवेअर वाल्या बरोबर ( यांचा ग्रूप असतो , हार्डवेअर वाला , electrician, plumber , carpenter वगैरे ) काम करत होता ...त्याने जुजबी मदत केली पण हा सर्व अपघात , हाॅस्पिटल वगैरे नथूला फार खर्चिक गेलं.
  निरोप मिळाल्यावर माझ्या बाबांनी पुष्कळ आर्थिक मदत केली. ती मदत नथूने लक्षातही ठेवली आणि आदराने त्याची परतफेड ही केली. माझ्या घरचं बरंच काम त्याने करून दिलं.छोटी बेबी,  फक्त सामान आणण्यासाठी पैसे द्या. बाकी काम त घरचंच आहे. असं म्हणून निग्रहाने एकही पैसा जास्तीचा घेतला नाही.
   नथुने जितूला ..त्याच्या भावाला ही मुंबईत आणला. जितूला मात्र  'office' मधे काम करायची हौस होती. 😊 भावासाठी त्याने काय केलं? आणि 'नथुवर चोरीचा आळ' आल्याचा किस्सा ...पुढच्या भागात!!!

#PradnyaSubodhAhire

#बाबा_आणि_त्यांची_माणसं
#दोन

  हे किस्से पुढे सांगायच्या आधी एक सांगायचं आहे...माझे
बाबा कोणी साधू-संत नव्हते. त्यांनी कामगारांचं कल्याण ...या उदात्त वगैरे हेतूने व्यवसाय केला नाही. ते स्वत:च्या कुटुंबाचं पोट भरावं , आमची भरभराट व्हावी म्हणून झटले. 😊 तेही स्वार्थी होतेच ...सगळ्यां सारखेच!! पण पापभीरू होते!! कारस्थानं , राजकारण यांपासून शंभरहात लांब!
   कामगार आहेत ... म्हणून मी आहे, माझा व्यवसाय आहे ...हेच ते नेहमी म्हणत. मला योग्य मोबदला मिळायला हवा आणि त्यामुळे मी योग्य तो मोबदला द्यायला हवा. या गणितावर त्यांनी व्यवहार केले. कामगारांचा 'माणूस' म्हणून विचार नक्की केला. पण शिस्त , काम ..यात सूट नाही दिली.
  ते तापट होते. त्यांनी माणसं शब्दशः तयार केली!! पॅन्ट वर फोल्ड करून, अंगातला शर्ट बाजूला काढून ठेऊन ते साईटवर स्वत: काम करत आणि करवून घेत. माणसांची सुटकाच नसायची!! शेटच उभे म्हटल्यावर काम ..तेही शेटचं समाधान होईल तसं करण्या वाचून पर्याय नसायचा. उन्हात , सतत साईटवर उभं राहून त्यांचा चेहरा मानेपर्यंत रापून काळा कुळकुळीत झाला होता. ते घरच्या कपड्यांत उघडे बसले की गोऱ्या धडावर काळं मडकं ठेवल्यासारखं 😂😂 दिसायचं.
   काल सूर असा लागला ..जणू काही मी माझ्या महान सहृदय वडीलांना ग्लोरीफाय करतेय! 😄 पण हे किस्से 'त्यांच्या माणसांचे , कामांचे ' आहेत. अर्थात माझे बाबा माझे लाडके असणार 😂 माझ्या नजरेत 'हिरो' असणार ..हे ओघाने आलंच ❤️ .....उद्या नथु - जितू चा किस्सा!



#PradnyaSubodhAhire

#बाबा_आणि_त्यांची_माणसं
#एक

   माझे बाबा सिव्हिल इंजिनिअर होते. Scalene नावाची स्वत:ची कंपनी आणि प्लंबिंग काॅन्ट्रॅक्टर म्हणून त्यांनी ३२ वर्ष व्यवसाय केला.
  त्यांच्या कडेचे  कामावरचे कामगार, कामावरची हत्यारं ( पाना , हातोडी , लेवल बाटली , व्हाल , गाॅज, व्हायसर 😂) हे बघत मी मोठी झाले.
  ही माणसं वर्षानुवर्षे बाबांकडे कामाला होती. बाबांचे ठरलेले 'मालवाले' होते ...हिम्मतलाल , मगनलाल , बाटलीवाला ...अशा नावाचे !! या मालवाल्यांना  बाबांकडे टिकलेली माणसं पाहून आश्चर्य वाटत असे. सहसा रोजावर काम करणारी (daily basis वर) माणसं एकाच contractor कडे टिकून रहाणं जवळपास अशक्य असतं.
   या व्यवसायात जून ते ऑगस्ट ..तीन महिने जवळपास काहीच काम नसे! आमच्या शाळा सुरू झाल्या की बाबांची सुट्टी सुरू व्हायची ... आणि 'वसूली' रोज फोनाफोनी, चढलेले आवाज , गुजराथी, हिंदी, इंग्रजी मधून बाबांचं बोलणं! कामं नाहीत, बरेच ठिकाणी पैसे येणं बाकी आणि माणसांचे 'रोज' मात्र चालू!! माझ्या बाबांना येणारा ताण, त्यांचं चिंतातूर होऊन जाणं पाहून शेवटी आई आणि माझे काका (ते पण सिव्हिल इंजिनिअर होते) म्हणत की माणसांना जाऊ दे कुठे दुसरीकडे वा गावी ... सुट्टी करून टाकायची एखाद्दोन महिने!
  पण बाबांनी काय किंवा काकांनीही ..कायम सगळी माणसं तीन महिने कामं नसूनही रोजावर ठेवण्याची सवय सोडली नाही.म्हणायचे ... ही मी तयार केलेली माणसं आहेत, त्यांची सुट्टी करून दुसऱ्या कोणाला आयते 'कुशल कामगार' (skilled workers) देऊ? .. उद्या आलं पटकन काम ..तर परत कुठे शोधणार यांना?
  बाबांकडे काम नसतानाही माणसांचा 'रोज' चालू रहायचा. ही भर पगारी सुट्टी त्यांना मानवायची. कोणी गावी जात ...येताना आंबे , खाजे , काजू , चिंचेचे गोळे आणत! कोणी छोटी मोठी कामे मिळाली तर तिही करत. पण खरे शेट च्या एका हाकेवर परत हजर होत!
   नथुराम कामाला आला तेंव्हा पंधरा वर्षांचा होता. त्याने बाबांकडे शेवटपर्यंत काम केलं. तो स्वत: रंग लावण्याची contracts घेऊ लागला. त्याच्या भावाला ...जितू ला पण खरे शेट कडेच लावायचा... म्हणून मुंबईत घेऊन आला !! हा जितू थोडंफार शिकलेला होता...बाबांनी त्याला आणि आणखीही काही जणांना  इतर छोटे मोठे courses ...वायरमन , टर्नर फिटर वगैरे शिकायला मदत केली. जितू .. जितेंद्र नंतर एके ठिकाणी proper job करू लागला.
  एकेका माणसांचे , कामांचे कडू गोड चांगले वाईट किस्से आहेत!! नथु ,जीतू , विजय , सदाशिव , रामचंद्र , काळेले ..सगळे सांगायचा माझा विचार आहे. अर्थात रोज किंवा एक दिवस आड करून एखादी पोस्ट !!
   आवडतात का सांगा!!

#PradnyaSubodhAhire